A medida que Occidente se prepara para unha guerra perpetua coa promesa de traer unha paz perpetua, sacrificaranse as normas que lexitimaban a potencia hexemónica. A liberdade de expresión, a liberdade de navegación, as normas do sistema financeiro internacional, o comercio internacional e outras normas que garantían un mundo aberto e conectado están a ser arrasadas
A cuestión máis importante dos sistemas sociais é: que é o que crea orde na xestión de intereses contrapostos? En materia de seguridade internacional, debemos, por tanto, facer a pregunta: como xestionamos os intereses de seguridade contrapostos dos Estados?
Hai moito tempo que non facemos esta pregunta, xa que a orde mundial posterior á Guerra Fría organizouse ao redor da hexemonía colectiva de Occidente. Un sistema hexemónico non xestiona os intereses de seguridade contrapostos dos Estados, senón que busca a estabilidade, a orde e a paz a través do dominio. Con todo, esa hexemonía xa non existe e debemos volver abordar os intereses de seguridade contrapostos dos Estados.
A hexemonía como valor universal
Abordar as preocupacións de seguridade doutros Estados resulta especialmente difícil para unha antiga potencia hexemónica, xa que se percibe como unha traizón aos valores universais. As potencias hexemónicas sempre tentan lexitimar o seu dominio como un ben común, razón pola cal os intereses e privilexios particulares da potencia hexemónica se presentan como «valores universais». Occidente xa non fala da seguridade internacional en termos de intereses de seguridade contrapostos, senón de valores universais.
A orde mundial da hexemonía liberal posterior á Guerra Fría presentaba a hexemonía colectiva de Occidente como unha «forza do ben» que, supostamente, promovía os valores democráticos liberais. A clase política occidental, xurdida nas últimas décadas, abrazou plenamente unha ideoloxía baseada na teoría de Fukuyama sobre o «final da historia», segundo a cal o mundo se unificaría baixo a democracia liberal e o liderado occidental. A hexemonía liberal converteuse nunha norma hexemónica, xa que estes valores universais só podían prevalecer baixo o dominio occidental.
Accións previsíbeis dunha potencia hexemónica en declive
É previsíbel que unha potencia hexemónica en declive tente debilitar as potencias emerxentes, e que todos os «valores universais» que xa non sustenten a súa hexemonía poden tirarse pola xanela.
Cal é a resposta previsíbel da antiga potencia hexemónica?
A resposta previsíbel sería unha guerra económica contra China para impedir o seu ascenso tecnolóxico e económico e, se iso non funciona, escalar até unha guerra real. En Europa, a hexemonía pode restablecerse mediante o expansionismo da OTAN e guerras por poder para debilitar a Rusia como potencia rival. En Oriente Medio, Irán sería o principal obxectivo dun cambio de réxime ou de destrución, ao ser a principal potencia rival na rexión. O hemisferio occidental debe volver someterse á Doutrina Monroe, África converterase nun campo de batalla pola influencia e os aliados da potencia hexemónica deberán pagar tributo.
Así e todo, a hexemonía xa desapareceu. China pode resistir a coacción económica, Rusia pode contrarrestar o expansionismo da OTAN, Irán derrotou triunfalmente os Estados Unidos e a sobreexpansión imperial de Washington acelerouse agora moito máis alá do que é sostíbel. Non hai solucións á crise económica que se aveciña que poidan salvar a situación.
Reflexións sobre a paz nun mundo multipolar
Só pode haber paz se a economía e a tecnoloxía estadounidenses dominan a China? Só pode haber paz en Europa se persiste o expansionismo da OTAN e esta pode atacar a outros Estados sen atrancos? Só pode haber paz en Oriente Medio se se produce unha mudanza de réxime ou se destrúe a todos os Estados rivais de Occidente na rexión? Só poden existir a paz e a orde se Occidente se pode entremeter nos asuntos internos doutros Estados?
Se se pregunta aos fundamentalistas ideolóxicos de Occidente que é o que crea a orde, a resposta sempre fará referencia a algunha forma de «valores universais» vinculados á hexemonía occidental.
O noso maior reto en Occidente é adaptármonos a unha nova distribución internacional do poder: como logramos a paz e a orde nun mundo poshexemónico?
Occidente optará pola guerra
Abandonar as ideoloxías hexemónicas e desenvolver, unha vez máis, sistemas que xestionen intereses de seguridade contrapostos non é doado. A nova clase política xurdiu nas últimas décadas desde a convicción de que desempeñaba un papel único na historia: era responsábel da transición dun mundo antes caótico a outro máis benigno, xusto e estábel. Nunha nova e virtuosa misión civilizadora, Occidente dominaría a perpetuidade, e iso redundaría en beneficio de toda a humanidade. En cambio, vese presidindo unha era que pon fin a 500 anos de dominio occidental.
Nunha contorna así, os fundamentalistas ideolóxicos de Occidente negaranse a debater a adaptación á nova distribución internacional do poder. Desde logo, non abordarán as preocupacións en materia de seguridade dos Estados rivais, algo que se percibe como unha traizón aos valores universais. En cambio, vemos como os falcóns militantes gañan terreo rapidamente se logran promover a ilusión de que unha gran guerra pode restaurar a época dourada.
A medida que Occidente se prepara para unha guerra perpetua coa promesa de traer unha paz perpetua, sacrificaranse as normas que lexitimaban a potencia hexemónica. A liberdade de expresión, a liberdade de navegación, as normas do sistema financeiro internacional, o comercio internacional e outras normas que garantían un mundo aberto e conectado están a ser arrasadas. O que antes eran principios sacros abandónanse co apoio de grupos yihadistas e fascistas, chegando mesmo a facer aceptábel o xenocidio. A diplomacia cualifícase de «apazugamento» e mesmo o medo á guerra nuclear se descarta con lixeireza como una capitulación ante a chantaxe nuclear.
Ao rexeitar un sistema que busca a orde e a paz xestionando intereses de seguridade contrapostos, Occidente optou pola guerra para restaurar a súa inalcanzábel paz hexemónica.
_____________________________________________________________________________
*(Publicado en: The West on the Path to World War – Glenn Diesen’s Substack )
_____________________________________________________________________________
[Artigo tirado do sitio web Rebelión, do 1 de setembro de 2026]